Felietony · Felieton 1 z 57
2 min czytania · 2026-10-31

Niewyspany? Jesteś dosłownie bardziej samotny – i zarażasz innych

Wyobraź sobie że twoja koleżanka z pracy nie spała dobrze. Rano siada przy biurku, jest cicho, nie zagaduje, trzyma się z boku. Ty nawet nie wiesz że jest niewyspana. Ale intuicyjnie czujesz że coś jest nie tak. I sam zaczynasz czuć się trochę... odizolowany.

Niewyspany? Jesteś dosłownie bardziej samotny — i zarażasz innych
Fot. Brian L. Edlow, Azma Mareyam, Andreas Horn, Jonathan R. Polimeni, Thomas Witzel, / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Czego się nauczysz
  • Zrozumiesz, jak brak snu sprawia, że czujesz się bardziej samotny
  • Dowiesz się, co skany fMRI pokazały w mózgach niewyspanych osób
  • Sprawdzisz, dlaczego obcy ludzie wyczuwają samotność u niewyspanych
  • Dowiesz się, że samotność jest zaraźliwa, a brak snu ją przenosi
  • Zrozumiesz, jak niewyspanie może wiązać się z epidemią samotności

Wyobraź sobie że twoja koleżanka z pracy nie spała dobrze. Rano siada przy biurku, jest cicho, nie zagaduje, trzyma się z boku. Ty nawet nie wiesz że jest niewyspana. Ale intuicyjnie czujesz że coś jest nie tak. I sam zaczynasz czuć się trochę… odizolowany.

To nie jest wyobraźnia. To neurobiologia.

W 2018 roku Eti Ben Simon i Matthew Walker z UC Berkeley opublikowali w „Nature Communications” badanie które zmierzyło bezpośredni związek między brakiem snu a samotnością.

Co odkryli:
Osoby niewyspane chciały żeby inni zachowywali od nich większy dystans społeczny niż po normalnej nocy snu. Skany fMRI pokazały dlaczego: u niewyspanych aktywowały się obszary związane z wykrywaniem zagrożeń społecznych, a malała aktywność sieci odpowiadających za rozumienie intencji innych. Mózg bez snu dosłownie widzi innych ludzi jako potencjalne zagrożenie.

Ale badacze poszli dalej. Nagrania wideo z wyspanymi i niewyspanymi uczestnikami pokazali obcym osobom – które nie wiedziały nic o śnie. Ci obserwatorzy oceniali niewyspanych jako bardziej samotnych i mniej atrakcyjnych społecznie. I sami czuli się bardziej samotni po obejrzeniu takich nagrań.

Samotność jest zaraźliwa. Brak snu jest jednym z jej wektorów.

Co to znaczy:
Gdy jesteś niewyspany, nie tylko gorzej pracujesz i wolniej myślisz. Zaczynasz dosłownie odpychać innych – biologicznie, przez sygnały których sam nie jesteś świadomy. Oni to czują. I sami stają się bardziej zamknięci.

Szukamy przyczyn epidemii samotności w mediach społecznościowych, w urbanizacji, w rozpadzie wspólnot. 41% Polaków śpi źle (UCE Research 2024). Może część odpowiedzi leży właśnie tu.

Źródło: Ben Simon E. i Walker M. (2018). Sleep loss causes social withdrawal and loneliness. Nature Communications.

Czytaj dalej